Θεσμικές μεταρρυθμίσεις ως προαπαιτούμενο για την αξιοποίηση της περιουσίας του ελληνικού δημοσίου και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης

Αναδημοσίευση από : http://www.aeihoros.gr/, τχ. 20

Πρόδρομος Βλάμης

Ερευνητής, Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών

Το παρόν άρθρο είναι επικαιροποιημένο μέχρι τον Iούνιο του 2013 και αποτελεί επέκταση της εισήγησης του συγγραφέα στο Επετειακό Συνέδριο για τα 50 χρόνια της Περιφερειακής Επιστήμης με τίτλο «Περιφερειακή Ανάπτυξη και Οικονομική Κρίση: Διεθνής Εμπειρία και Ελλάδα» που συνδιοργανώθηκε από το Ελληνικό Τμήμα της ERSA και το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, 6-7 Μαΐου 2011, Αθήνα.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να κωδικοποιήσει τα κυριότερα θεσμικά προβλήματα που παρουσιάζει η ελληνική αγορά ακινήτων για τους ενδιαφερόμενους ξένους επενδυτές και να αναλύσει τα ιδιαίτερα προβλήματα που δυσχεραίνουν την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου. Για να ευοδωθεί η προσπάθεια που έχει ξεκινήσει η εταιρεία Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε. (ΤΑΙΠΕΔ ) σχετικά με την αξιοποίηση των δημόσιων ακινήτων, είναι απαραίτητο να σχεδιασθεί και να υλοποιηθεί σε εύλογο χρονικό διάστημα ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα θεσμικών μεταρρυθμίσεων, που θα περιλαμβάνει όλες εκείνες τις αναγκαίες αλλαγές του θεσμικού πλαισίου εντός του οποίου δραστηριοποιούνται οι συμμετέχοντες στην ελληνική αγορά ακινήτων.

Η εργασία είναι χωρισμένη σε τέσσερα μέρη. Στο δεύτερο μέρος περιγράφονται και αναλύονται τα σημαντικότερα θεσμικά προβλήματα που παρουσιάζει η ελληνική αγορά ακινήτων για τους ενδιαφερόμενους ξένους επενδυτές: η έλλειψη κατάλληλου και σύγχρονου πολεοδομικού θεσμικού πλαισίου, το δυσμενές, περίπλοκο φορολογικό καθεστώς και η αβεβαιότητα ως προς τη συχνότητα μεταβολής του, η μη ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου και τέλος, ο μικρός όγκος συναλλαγών.

Πέρα από τα διάφορα θεσμικά και άλλου τύπου προβλήματα και δυσκαμψίες που παρουσιάζει γενικά η ελληνική αγορά ακινήτων, γίνεται επίσης μνεία, στο δεύτερο μέρος της εργασίας, σε κάποια ειδικότερα προβλήματα που υπάρχουν και τα οποία δυσχεραίνουν την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου: η κατάτμηση της ιδιόκτητης ακίνητης περιουσίας σε μεγάλο αριθμό δημόσιων φορέων, η έλλειψη γνώσης του Ελληνικού Δημοσίου για τον ακριβή αριθμό, μέγεθος και αξία της ακίνητης περιουσίας ιδιοκτησίας του, η καταπάτηση της ακίνητης περιουσίας ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου κ.ά.

Στο τρίτο μέρος της εργασίας εισάγεται η έννοια της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας των φορέων δημοσίου συμφέροντος (για παράδειγμα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και του Δημοσίου γενικότερα). Επίσης, γίνεται παρουσίαση και ενδελεχής ανάλυση των δύο περισσότερο γνωστών -στη σχετική βιβλιογραφία- μεθόδων αξιοποίησης της περιουσίας του Δημοσίου και της τοπικής αυτοδιοίκησης, δηλαδή των

Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα και της Μίσθωσης Ακινήτων.

Η εργασία ολοκληρώνεται με την ενότητα των συμπερασμάτων και μια εκτενή αναφορά σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, καθώς και στις θεσμικές πρωτοβουλίες που θα πρέπει να αναληφθούν, προκειμένου να υποστηριχθούν οι επενδύσεις στην Ελληνική κτηματαγορά από ξένους θεσμικούς ή/και εγχώριους επενδυτές.

2. ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ ΞΕΝΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΈΣ

Προκειμένου να μπορέσει το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε να προσελκύσει ξένους επενδυτές στην εγχώρια αγορά και να προχωρήσει με επιτυχία στο πρόγραμμα αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας θα πρέπει να αντιμετωπισθούν δραστικά και άμεσα διάφορα θεσμικά και άλλου τύπου προβλήματα και δυσκαμψίες που παρουσιάζει η ελληνική αγορά ακινήτων (Βλάμης και Καλφαμανώλη, 2008). Τα σημαντικότερα προβλήματα είναι τα εξής:

Πολεοδομικός σχεδιασμός στην Ελλάδα σε αλλαγή πλεύσης. Προς μια πολύπλευρη bottom up πορεία;

Αναδημοσίευση από: http://www.citybranding.gr/

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΕΡΡΑΟΣ,

 Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 

Τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας

 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

*Η παρούσα εργασία συντάχθηκε στο πλαίσιο του κοινού ελληνο-γερμανικού ερευνητικού προγράμματος IKYDA 2015 «Νέες μορφές διακυβέρνησης και δημοκρατική νομιμοποίηση πολεοδομικών αποφάσεων. Πολιτικές Αστικού σχεδιασμού στο πλαίσιο πρωτοβουλιών και διαμαρτυριών της κοινωνίας των πολιτών», που χρηματοδοτείται από το ΙΚΥ και το DAAD.

Ο πολεοδομικός σχεδιασμός αποτελεί ένα κομβικής σημασίας εργαλείο στα χέρια των εθνικών και τοπικών κοινωνικών, στην Ελλάδα και διεθνώς, για τη διαχείριση, αφενός μεν συγκρούσεων μεταξύ συμφερόντων και ενδιαφερόντων στη χρήση του χώρου και αφετέρου δε αξιοποίησης και επωφελούς για το κοινωνικό σύνολο ανάπτυξης της ενδογενούς δυναμικής του.

Στην Ελλάδα, από τη δεκαετία του 1980 και μετά έγινε μια συστηματική προσπάθεια για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος πολεοδομικού σχεδιασμού, αλλά και γενικότερα για την οικοδόμηση ενός πυραμιδοειδούς δομής μηχανισμού χωρικού σχεδιασμού, ξεκινώντας από τον εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό και καταλήγοντας με σταδιακά βήματα δεσμευτικών σχέσεων στον κατώτερου επιπέδου πολεοδομικό σχεδιασμό. Οργανώθηκε έτσι και εφαρμόστηκε για περισσότερο από τέσσερις 10ετίες ένας «εκ των άνω» (top down) χωρικός σχεδιασμός, ο οποίος αν και προφανώς έπαιξε τον ρόλο του στη διαχείριση του χώρου, παρουσίασε όμως κατά κοινή ομολογία και πολλές ανεπάρκειες, με έμφαση κυρίως στην αδυναμία έγκαιρης ολοκλήρωσης των σχεδίων.

Εύκολα μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι το υφιστάμενο μοντέλο χωρικού σχεδιασμού στην Ελλάδα θα είχε ανάγκη παρέμβασης, με σκοπό την καλύτερη αποτελεσματικότητά του, αλλά και τη βελτίωση της δυνατότητάς του να αφουγκράζεται τις κάθε φορά υφιστάμενες ανάγκες και να ανταποκρίνεται εύστοχα προς αυτές. Σε συνέχεια αυτής της θέσης, ο χωρικός σχεδιασμός στην Ελλάδα επηρεάστηκε τα τελευταία χρόνια από δύο κυρίως κατευθύνσεις, που και οι δύο εμπεριέχουν, διαφορετικής μεν υφής αλλά ουσιώδη στοιχεία ενός «εκ των κάτω» (bottom up) σχεδιασμού.

Η πρώτη κατεύθυνση αφορά τη μεταρρύθμιση του συστήματος χωρικού σχεδιασμού με βάση τον πρόσφατο νόμο 4269/2014, ο οποίος δίνοντας μια ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της ρύθμισης της ανάπτυξης των δραστηριοτήτων στο χώρο, επιχειρεί ουσιαστικά να εξασφαλίσει τη δυνατότητα μιας κατά το δυνατόν «ευέλικτης», πλην όμως αποσπασματικής χωροθέτησης οικονομικών, παραγωγικών και εν γένει επενδυτικών δραστηριοτήτων. Θεσπίζει επομένως κατά κάποιον τρόπο διαδικασίες εκ των κάτω ανάπτυξης του χώρου, με βάση την κάθε φορά και σε κάθε χώρο διαμορφούμενη δυναμική.

Η δεύτερη κατεύθυνση αφορά τις εκτός τυπικού αστικού σχεδιασμού πολιτικές στο πλαίσιο πρωτοβουλιών και διαμαρτυριών της κοινωνίας των πολιτών, που συγκροτούν δράσεις μιας ολοένα και ουσιαστικότερης εκ των κάτω προσέγγισης. Η συγκρότηση σύγχρονων μορφών «διακυβέρνησης» αναφέρεται στην εμφάνιση σύνθετων σχέσεων στη χάραξη και υλοποίηση πολιτικής, όπου εμπλέκονται «νέοι δρώντες» εκτός επίσημων φορέων, αλληλεπιδρούν και συνεργάζονται. Η τάση αυτή είναι ολοφάνερη μέσα από πολλές ευρωπαϊκές περιπτώσεις (π.χ. Στουτγάρδη 21, Αμβούργο Gangeviertel, επανάχρηση παλιού αεροδρομίου Tempelhof / Βερολίνο, διαμαρτυρίες για νέους αυτοκινητοδρόμους / Δανία, λειτουργία αεροδρομίου Zaventem / Βέλγιο, πρωτοβουλίες «δικαίωμα στην πόλη», τοπικά κινήματα καταλήψεων, κλπ), που προσφάτως βρίσκουν το αντίστοιχο τους και στην Ελλάδα / Αθήνα (π.χ. μητροπολιτικό πάρκο Ελληνικού, πεζοδρόμηση Πανεπιστημίου, πάρκο Ναυαρίνου, κλπ).

Η παρούσα εργασία διερευνά αυτές τις αντιθετικές πορείες του σχεδιασμού στην Ελλάδα και επιχειρεί να τις τυπολογήσει, κατανοήσει και αξιολογήσει. Παράλληλα, μέσα από τη στοχευμένη μελέτη της διεθνούς εμπειρίας, η εργασία επιχειρεί να αφουγκραστεί τις τάσεις και δυναμικές που διαμορφώνονται στη διεθνή σκηνή γύρω από το ζήτημα της διαχείρισης του χώρου και να εξετάσει νέα σχήματα διακυβέρνησης προς εξυπηρέτηση των νέων αντιλήψεων.

Βιώσιμη Κινητικότητα: Στοίχημα για ένα καλύτερο αύριο στις πόλεις.

Αναδημοσίευση από: http://www.citybranding.gr

Η Μελέτη Περίπτωσης της Χαλκίδας

ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ, Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ, Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

ΣΙΤΗ ΜΑΡΙΑ, Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

ΒΑΣΣΗ ΑΥΓΗ, Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ, Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Στην αντιπαράθεση επιστημονικών απόψεων αναφορικά με το θέμα της μορφής της βιώσιμης πόλης, το ζήτημα της μείωσης των μετακινήσεων με ΙΧ αυτοκίνητα αποτελεί ένα βασικό επιχείρημα υπέρ της κάθε προτεινόμενης αστικής μορφής.

Οι αναζητήσεις δεν εστιάζονται απλώς στην ανοικτή ή συμπαγή πόλη, αλλά στη βιώσιμη και οικονομική πόλη, η οποία είναι άρρηκτα συνυφασμένη με τη βιώσιμη κινητικότητα, που αναφέρεται στην εφαρμογή των αρχών της βιωσιμότητας στον τομέα των μεταφορών και κυρίως των οδικών. Τα ισχυρά διλήμματα πολιτικής που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι σύγχρονες πόλεις εστιάζονται τόσο στον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστούν τις ελλειμματικές οδικές υποδομές τους όσο και τον προσανατολισμό στον οποίο θα δώσουν έμφαση, δηλαδή τη δημόσια συγκοινωνία, με αποτέλεσμα τον περιορισμό των μεμονωμένων ιδιωτικών μετακινήσεων προς όφελος του δημόσιου συμφέροντος, ή μήπως την αντίθετη κατεύθυνση, με αποτέλεσμα οι δρόμοι να εγκαθιδρυθούν ως ένα ιδιωτικό και εμπορεύσιμο προϊόν του οποίου η χρήση θα διέπεται από τους κανόνες της αγοράς;

Η όποια απάντηση θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στο είδος πολιτισμού που επιδιώκει η ανθρωπότητα για τον 21ο αιώνα και για το λόγο αυτό καθίσταται αναγκαία η ευαισθητοποίηση του κοινού προς την προώθηση μέσων μαζικής μεταφοράς που παρέχουν ικανοποιητικό επίπεδο εξυπηρέτησης και με μικρό οικονομικό, ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Με γνώμονα τα παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψη πως μεγάλος αριθμός ελληνικών πόλεων βρίσκεται αντιμέτωπος με εξελίξεις κοινωνικο-οικονομικής φύσεως που επηρεάζουν την πολεοδομική μορφή και τις μετακινήσεις, η παρούσα εισήγηση στοχεύει στην παροχή ενός οδηγού καλών πρακτικών για την άμβλυνση των δημιουργούμενων κυκλοφοριακών και πολεοδομικών προβλημάτων.

Για την επίτευξη του παραπάνω στόχου, χρησιμοποιείται η πόλη της Χαλκίδας ως μελέτη περίπτωσης. Τα μεθοδολογικά εργαλεία που αξιοποιούνται επιχειρούν την πολεοδομική και κυκλοφοριακή ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης εντός του αστικού ιστού, τη χωρική ανάλυση οικιστικών επεκτάσεων, την καταγραφή της κυκλοφοριακής δυναμικής της περιοχής, τη διερεύνηση των επιπτώσεων από διαμπερείς ροές στο εσωτερικό δίκτυο και τον εντοπισμό δυναμικών για την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας. Αποτέλεσμα της συγκεκριμένης ερευνητικής προσπάθειας είναι η διατύπωση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής βιώσιμης κινητικότητας για τη Χαλκίδα, η οποία θα περιλαμβάνει μια σειρά πολεοδομικών και κυκλοφοριακών προτάσεων που θεωρείται πως θα συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας καλύτερης αστικής μορφής, όπου οι μετακινήσεις θα είναι ποιοτικές και προστατευμένες και η ποιότητα ζωής των κατοίκων σημαντικά βελτιωμένη.

Δημοτική Αγορά Χαλκίδας. Ο δρόμος από την παρακμή στην πρόοδο.

Άρθρο του Δημήτρη Κατσούλη

www.dimitriskatsoulis.blogspot.gr

dimitris.katsoulis@hotmail.com

Η Δημοτική Αγορά της Χαλκίδας για περισσότερα από 25 χρόνια είναι πεδίο εναλλαγής ατυχών πολιτικών σχεδιασμών, αδιαφορίας και απαξίωσης, ατελέσφορων προσπαθειών και μικροκομματικών σκοπιμοτήτων. Ο χρόνος όμως δεν μπορεί να παρακολουθήσει την αδυναμία της Πόλης να απαντήσει σε  ένα απλό ζήτημα διαχείρισης μιας τόσο κρίσιμης τοπικής υπόθεσης, δεν μπορεί να σταματήσει την φθορά στο κτιριακό συγκρότημα που από -άλλοτε- κυψέλη οικονομικής και κοινωνικής ζωής έχει μεταβληθεί σε εστία ρύπανσης  και καταφύγιο παραβατικότητας, σε μνημείο παρακμής.

Σήμερα η υπόθεση της Δημοτικής Αγοράς έχει επανέλθει στο προσκήνιο και μάλιστα κάνει ένα βήμα μπροστά. Προσδιορίστηκε από τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας το μνημειακό τμήμα της το οποίο προστατεύεται και καθορίστηκαν οι όροι και οι προϋποθέσεις για την συμπερίληψη των κρίσιμων αρχιτεκτονικών στοιχείων ανοίγοντας τον δρόμο για την ανακατασκευή, την  ανάδειξή της και την επανένταξή της στην οικονομική και κοινωνική ζωή της πόλης.

Η Δημοτική Αγορά είναι ακίνητη περιουσία του Δήμου Χαλκιδέων. Ο Δήμος έχει την ευθύνη, την υποχρέωση αλλά και την ευκαιρία να θέσει τέλος στην σημερινή παρακμιακή εικόνα και να αποδώσει στην πόλη μια Αγορά που αξίζει σε μία σύγχρονη και δυναμική Χαλκίδα.  Είναι κυρίως τοπική, δημοτική υπόθεση. Η εξουσία του Κράτους και ειδικότερα του Υπουργείου Πολιτισμού υπεισέρχεται έως τον έλεγχο της προστασίας του χαρακτηρισθέντος μνημείου και της διατήρησης των δεδομένων αρχιτεκτονικής κυρίως αξίας. Πέραν αυτού ουδέν.

Από την άλλη πλευρά ο Δήμος έχει αποδεχθεί και έχει επιδιώξει την στενή συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού έτσι ώστε τόσο η εκπόνηση των μελετών αλλά και εν συνεχεία η εκτέλεση των έργων να γίνει στα πλαίσια που προαναφέρονται.

Ο Δήμος και ειδικότερα η Δημοτική Αρχή έχουν εντολή από τους πολίτες της Χαλκίδας, ενσωματωμένη στην πολιτική εντολή που συνοδεύει την εκλογή της αλλά και στην στάθμιση του δημοσίου δημοτικού συμφέροντος, να ξαναδώσουν τη Δημοτική Αγορά στην πόλη και συνεπώς να εξαλείψουν μία δια παντός την σημερινή παρακμιακή εικόνα. Αυτή την εντολή η Δημοτική Αρχή πρέπει να τη διαχειριστεί σε περιβάλλον διοικητικής αυτοτέλειας και τοπικής αυτονομίας, δηλαδή σύμφωνα με τις αποφάσεις των αιρετών συλλογικών οργάνων της, όπως επιτάσσει το ισχύον σύστημα δημοτικής διακυβέρνησης και η δημοκρατική αρχή. Μόνο η τήρηση των υποχρεώσεων που πηγάζουν από τον χαρακτηρισμό τμήματος του κτιρίου ως μνημείου, περιορίζει την ελευθερία του Δήμου να διαχειριστεί νομικά, τεχνικά και επιχειρησιακά την υπόθεση της Αγοράς. Πέραν αυτής, παρεμβάσεις που περιορίζουν την ελευθερία πρωτοβουλίας και δράσης της Δημοτικής Αρχής χειραγωγούν τη διοικητική αυτοτέλεια και αναιρούν την ελευθερία της αυτοδιοίκησης, ανεξάρτητα εάν υπηρετούν απλώς μικροπολιτικές στοχεύσεις ή συντεχνιακές εμμονές. Το χειρότερο βέβαια, εάν υπηρετούν καθεστωτικές αντιλήψεις κομματισμού. Αυτά η Αγορά και η Χαλκίδα τα έχουν πληρώσει, ανεξαρτήτως του «νομίσματος».

Στρατηγικός και Επιχειρησιακός Σχεδιασμός των Δήμων: προγραμματισμός - στοχοθεσία

Του Τάσου  Σαπουνάκη

 Οικονομολόγου, Συμβούλου  Τοπικής Αυτοδιοίκησης

  Αναδημοσίευση  από http://www.citybranding.gr/

Πολλές αξιόλογες θεσμικές παρεμβάσεις που κατά καιρούς επιχειρήθηκαν στο πλαίσιο βελτίωσης της λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν κατόρθωσαν να επιφέρουν μέχρι σήμερα στη χώρα μας τα επιθυμητά αποτελέσματα εξ αιτίας της αδυναμίας ιεράρχησης των προτεραιοτήτων, της αλληλοεπικάλυψης των αρμοδιοτήτων, αλλά κυρίως λόγω της απουσίας μιας κουλτούρας συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων, παρότι η αναγκαιότητα των εννοιών του προγραμματισμού και της στοχοθεσίας έχει θεσμικά αναγνωριστεί.

Πράγματι, κυρίαρχη θέση στη σύγχρονη διοικητική επιστήμη και πρακτική κατέχει η έννοια της οργάνωσης. Βασικά της στοιχεία είναι το όραμα (vision) και η αποστολή (mission). Το δε μέσο για την πραγμάτωσή τους είναι ο προγραμματισμός (planning). Ως βασική λειτουργία του management, ο προγραμματισμός θέτει τους στόχους και προσδιορίζει τους τρόπους και τις ενέργειες μέσω των οποίων αυτοί θα πραγματοποιηθούν.

Δεδομένου λοιπόν ότι οι κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες μιας σύγχρονης κοινωνίας, όπως της ελληνικής, απαιτούν σύγχρονες μεθόδους παροχής υπηρεσιών, η εισαγωγή βασικών αρχών του management στη Δημόσια Διοίκηση και Αυτοδιοίκηση θεωρήθηκε αυτονόητη για τον κοινό νομοθέτη.

Έτσι ο Προγραμματισμός και η Στοχοθεσία «εισέβαλαν» στη Δημόσια Διοίκηση και την Αυτοδιοίκηση. Πιο συγκεκριμένα, με τους Ν. 3463/06 και 3852/10 ο Προγραμματισμός (τον οποίο αρχικά συναντούμε στη ιστορία των διοικητικών μεταρρυθμίσεων της χώρας ως «δημοκρατικό προγραμματισμό» με το ν.1622/86) καθιερώνεται ως εργαλείο σχεδιασμού και ανάπτυξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (α΄ και β΄ βαθμού) μέσω των πενταετών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.

Μερικά χρόνια νωρίτερα το όραμα για μια Διοίκηση με Στόχους επιχειρείται να γίνει πραγματικότητα με το ν. 3230/04. Ωστόσο, τόσο ο Προγραμματισμός, όσο και η Στοχοθεσία δεν εμπεδώθηκαν στη διοικητική φιλοσοφία και πρακτική της χώρας μας, αν και διεθνώς αναγνωρίζεται η σχέση τους ως ουσιώδης όρος για την αποτελεσματική λειτουργία και αναπτυξιακή προοπτική της Δημόσιας Διοίκησης.

Νέες μορφές παρέμβασης των Δήμων στην Τοπική Ανάπτυξη

Του Ράλλη Γκέκα

 Δρ. Οικονομικών ΟΤΑ

Αναδημοσίευση  http://www.citybranding.gr/

Η κρίση που διέπει όλη την Ευρώπη έθεσε ξανά το θέμα της αποκέντρωσης και ιδιαίτερα της κατανομής αρμοδιοτήτων, μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΤΑ). Στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη, κατά τη διάρκεια της κρίσης, παρουσιάστηκε μεταφορά αρμοδιοτήτων από την κεντρική κυβέρνηση στην ΤΑ. Η μεταφορά αυτή όμως, σε πολλές περιπτώσεις συνδυάστηκε με δύο πολύ σημαντικά στοιχεία:

Α) Οι μεταφερόμενες αρμοδιότητες δε συνοδεύτηκαν από τους ανάλογους πόρους. Είναι φανερό πλέον, ότι και στις «καλύτερες» αυτοδιοικητικές οικογένειες, παρατηρείται αυτό το φαινόμενο και

Β) σε πολλές περιπτώσεις η κεντρική κυβέρνηση προσπάθησε να «ξεσκαρτάρει» από πάνω της και να μεταφέρει στην ΤΑ, ότι πιο «τοξική» αρμοδιότητα είχε.

Για τους λόγους αυτούς η πολιτική της Ευρωπαϊκής ΤΑ φαίνεται να έχει μετατοπιστεί λίγο. Ενώ δηλαδή μέχρι τώρα διεκδικούσε αποκέντρωση, γενικά και αόριστα, τώρα και λόγω της στενότητας των χρηματοδοτικών πόρων, απαιτεί αποκέντρωση, αλλά με ιεράρχηση των δαπανών και των αρμοδιοτήτων που θα της μεταφερθούν, διατηρώντας πάντα το ουσιαστικό στοιχείο, που στην Ελλάδα είναι και Συνταγματικά κατοχυρωμένο, αυτό της συνοδείας των αρμοδιοτήτων που μεταφέρονται, με τους κατάλληλους χρηματοδοτικούς πόρους. Η νέα αυτή πολιτική εκφράστηκε με τον καλύτερο τρόπο στη τελευταία μελέτη του CEMR, για τα οικονομικά των Ευρωπαϊκών δήμων.

Στην Ελλάδα τα πράγματα είναι ακόμη πιο σοβαρά. Όλοι γνωρίζουν ότι το ελληνικό κράτος είναι ένα από τα πιο συγκεντρωτικά στην Ευρώπη. Αυτός ο συγκεντρωτισμός επέδειξε τα όρια του με την κρίση. Ουσιαστικά, το κεντρικό κράτος αποσύρθηκε από τις τοπικές κοινωνίες και από την πολιτική κοινωνικής αλληλεγγύης.

Για να καλύψουν το κενό που δημιουργήθηκε οι πολίτες κατέφυγαν στην πλησιέστερη σε αυτούς εξουσία, στους δήμους και αυτοί, κατά γενική ομολογία, ανταποκρίθηκαν θετικά και αποτελεσματικά.

Σε αυτή τη μετακίνηση αρμοδιοτήτων, που πραγματοποιήθηκε χωρίς μεταφορά πόρων, το κεντρικό κράτος συνεχίζει και συμπεριφέρεται ως «γεροντοκόρη». Εάν θεωρήσουμε ότι ο «Καλλικράτης» σχεδιάστηκε πριν την εφαρμογή των μνημονίων, κατά τη διάρκεια της κρίσης καμία ουσιαστική μεταφορά αρμοδιοτήτων προς την ΤΑ δεν έχει θεσπιστεί. Ίσως, για να σκεφτούμε και λίγο πονηρά, δεν είναι και πολύ τυχαίο, αφού έτσι η κεντρική κυβέρνηση μπορεί να παρακάμψει, με κάποια προσωρινά ευρωπαϊκά κονδύλια, το άρθρο 102 του Συντάγματος, που επιβάλλει κάθε μεταφερόμενη αρμοδιότητα να συνοδεύεται από τους ανάλογους πόρους. Το γεγονός πάντως είναι ένα. Υπάρχει δυσαρμονία σε ότι συμβαίνει στην πραγματική κοινωνία και οικονομία και στο θεσμικό πλαίσιο του διοικητικού χάρτη της χώρας.

Όλα τα παραπάνω συνάδουν στην προετοιμασία της ΤΑ, ώστε να είναι έτοιμη να απαντήσει στα ερωτήματα ποιες, πόσες και πώς οι αρμοδιότητες μπορούν να αποκεντρωθούν, σε ποιους δήμους και πότε.

Το Κείμενο Συμφωνίας επί Ανταλλαγών και Συνεργασίας μεταξύ της Wuhan και της Χαλκίδας

ΣΥΜΦΩΝΙΑ

επί

Ανταλλαγών και Συνεργασίας

μεταξύ

Wuhan, ΛΑΪΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

και

Χαλκίδα, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Για τη σύσφιξη της φιλίας και την προώθηση ανταλλαγών και συνεργασίας μεταξύ της πόλης Wuhan της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και της Χαλκίδας, της Ελληνικής Δημοκρατίας, με βάση τις αρχές του αμοιβαίου σεβασμού και της φιλικής διαβούλευσης, οι δύο πλευρές συμφωνούν στην εγκαθίδρυση φιλικών σχέσεων και στον σεβασμό των αρχών που περιέχονται στην παρούσα συμφωνία.

1. Η πολιτική ηγεσία και οι υπηρεσιακοί παράγοντες των δύο πόλεων θα βρίσκονται σε διαβούλευση σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

2.Τα δύο μέρη θα προωθήσουν τις εκατέρωθεν επισκέψεις μεταξύ των δημάρχων των δύο πόλεων για την εμβάθυνση των διμερών φιλικών σχέσεων συνεργασίας.

3. Τα δύο μέρη θα προωθήσουν την συνεργασία και τις ανταλλαγές στον τομέα της οικονομίας, του εμπορίου, του πολιτισμού, της εκπαίδευσης και του τουρισμού μεταξύ άλλων

4. Και τα δύο μέρη θα εξασφαλίσουν τα μέσα για την απρόσκοπτη επικοινωνία μεταξύ των επικεφαλής και των διοικητικών υπηρεσιών των δύο πόλεων.

5.  Η παρούσα συμφωνία η οποία υπεγράφη στις 4 Ιουνίου 2015, είναι αποτυπωμένη σε τέσσερα πρωτότυπα αντίγραφα στην αγγλική και κινεζική γλώσσα και κάθε πλευρά διατηρεί μια αγγλική και μια κινεζική έκδοση.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΚΙΝΕΖΙΚΗ  ΓΛΩΣΣΑ