Η μία κρίση που κρύβει την άλλη: η εργασία στον καιρό της πανδημίας

Χρήστος Γούλας

PhD, Διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας ΓΣΕΕ

Αναδημοσίευση από THE FUTURE OF WORK

 

Η ΓΣΕΕ και το Ινστιτούτο Εργασίας (ΙΝΕ ΓΣΕΕ) δημοσιοποίησαν πρόσφατα τα αποτελέσματα της ειδικής θεματικής έρευνας κοινής γνώμης με τίτλο «Δείκτες Κλίματος Αγοράς Εργασίας». Στην έρευνα απάντησαν εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα, επιτρέποντας την καταγραφή-μέτρηση και συγκριτική αποτίμηση των δεικτών κλίματος αναφορικά με την εξέλιξη των αμοιβών, την ασφάλεια της θέσης εργασίας τους και την τηλεργασία.

Η έρευνα, πραγματοποιήθηκε σε μεγάλο πανελλαδικό δείγμα από τις 8 έως της 12 Ιανουαρίου και ουσιαστικά συνιστά συνέχεια ανάλογης έρευνας που έγινε τον Οκτώβριο του 2020. Τα δεδομένα επέτρεψαν την καταγραφή των οικονομικών και εργασιακών επιπτώσεων της πανδημίας στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα. Στην έρευνα αποτυπώνεται η ένταση του γενικευμένου κλίματος οικονομικής και εργασιακής ανασφάλειας αλλά και η διαρκώς αυξανόμενη ανησυχία για τις δυσμενείς αλλαγές που πιθανά θα επιφέρει η περίοδος της πανδημίας στις αμοιβές και τα εργασιακά δικαιώματα.

Πιο αναλυτικά, τα ευρήματα που προκύπτουν είναι:

Η οικονομία της πλατφόρμας — Ώρα για αξιοπρεπή ψηφιακή εργασία

Μαρίλη Μέξη 

Σύμβουλος στον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (ILO) σε θέματα ψηφιακής εργασίας, Διευθύντρια Ερευνών στο Graduate Institute-Geneva και στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, και Ειδική Σύμβουλος της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας

Αναδημοσίευση από THE FUTURE OF WORK

Όσο η οικονομία της πλατφόρμας δεν εδράζεται στους κοινωνικούς κανόνες για αξιοπρεπή εργασία, ο κίνδυνος είναι η πρώτη να μετασχηματίσει την κοινωνία «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή της».

Όταν η οικονομία της πλατφόρμας ξεκίνησε πριν από μια δεκαετία, οι υποστηρικτές της ισχυρίζονταν ότι θα έφερνε επανάσταση στον κόσμο της εργασίας. Ωστόσο οι αισιόδοξες προσδοκίες αποδείχθηκαν μάλλον υπερβολικά ενθουσιώδεις, καθώς δεν έχουν προκύψει ακόμη θετικά αποτελέσματα. Αντίθετα, οι εταιρείες που βρίσκονται στον πυρήνα της δέχονται σφοδρή κριτική για τα ανεπαρκή μέτρα προστασίας της απασχόλησης (μη αξιοπρεπής εργασία), την αποκόμιση οφελών εις βάρος των συμβατικών επιχειρήσεων (αθέμιτος ανταγωνισμός) και την ανεπαρκή προστασία των καταναλωτών. Απαιτείται ευρύς επαναπροσδιορισμός, καθώς η πλάστιγγα έχει γείρει σε μεγάλο βαθμό υπέρ των πλατφορμών.

«Οι άνθρωποι επιλέγουν αυτήν τη μορφή εργασίας επειδή εκτιμούν περισσότερο την ελευθερία και την αυτονομία», υποστηρίζουν οι επιχειρήσεις των ψηφιακών πλατφορμών, αν και  υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι δεν αποτελούν και την επιτομή της ελευθερίας και της αυτονομίας. Η υπερβολική επιτήρηση μέσω ελέγχων με χρήση αλγορίθμων, σε συνδυασμό με τη μειωμένη διαπραγματευτική ισχύ, υπονομεύουν ουσιαστικά την ελευθερία που διατυμπανίζουν οι εταιρείες και αποζητούν οι εργαζόμενοι.

Απασχόληση και βιώσιμο υπόδειγμα ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς

Γιώργος Αργείτης

Καθηγητής, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ

και Επιστημονικός Διευθυντής του ΙΝΕ ΓΣΕΕ 

Αναδημοσίευση από THE FUTURE OF WORK

Οι επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 είναι σύνθετες και επεκτείνονται σε βασικά πεδία της οικονομίας και της κοινωνίας. Ωστόσο, σημαντικές ανατροπές λαμβάνουν χώρα στην αγορά εργασίας όπου πολλαπλασιάζονται οι εστίες αβεβαιότητας και επισφάλειας για τους εργαζομένους. Η αναστολή της δραστηριότητας κλάδων της οικονομίας έχει οδηγήσει σε δραματική απώλεια ωρών εργασίας. Οι απώλειες αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλό επίπεδο και το δ’ τρίμηνο του 2020, και πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι το ίδιο θα συμβεί και το α’ τρίμηνο του 2021.

Η αύξηση της ανεργίας, και κυρίως της μη συμμετοχής των εργαζομένων στην οικονομική δραστηριότητα, είναι ένα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό της τρέχουσας κρίσης στην απασχόληση και απαιτεί την προσοχή της πολιτικής. Οι εξελίξεις αυτές σε συνδυασμό με τις απώλειες εισοδήματος δημιουργούν ισχυρές πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα και μέσω αυτού στη λειτουργία της οικονομίας. Το β’ τρίμηνο του 2020 ο μέσος μηνιαίος μισθός μειώθηκε κατά περίπου 10% σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο του 2019 και το 72,9% των απασχολουμένων είχε αποδοχές λιγότερες των 1.000 ευρώ.

Ο αγώνας διεκδικήσεων των εργαζομένων αλλάζει εποχή

Γιώργος Μουλκιώτης 

Αναδημοσίευση από THE FUTURE OF WORK

Αν κάτι ανέδειξε το 2020, είναι η επιβεβαίωση ότι, σχετικά με τον  καθορισμό των οικονομικών συνθηκών, την εξασφάλιση της αξιοπρέπειας στην εργασία, την  διεκδίκηση της ασφάλειας και την εξάλειψη των διακρίσεων στην εργασία, λαμβάνονται μέτρα που πλήττουν καίρια τους εργαζόμενους και επιβάλλεται ένας ιδιότυπος χαρακτήρας εργασιακών σχέσεων. Με σημαντικό χαρακτηριστικό την κρατική επιδότηση για να μην αναλάβουν μονομερώς οι επιχειρήσεις το οικονομικό κόστος.

Υπενθυμίζεται ότι ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση του 2008, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έκαναν το μοιραίο λάθος να «επιτεθούν» στα διαπραγματευτικά συστήματα στο όνομα της λιτότητας. Βασίστηκαν σε μια προσέγγιση που θεωρούσε αποκλειστικά τους μισθούς ως παράγοντα κόστους και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις ως διαρθρωτικό εμπόδιο στην πτωτική ευελιξία των μισθών.

Η τηλεργασία και το δικαίωμα αποσύνδεσης από την εργασία

Του Γιώργου Μουλκιώτη

Αναδημοσίευση από εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"   (8.12.2020)

Αναμφίβολα, η πανδημία του κορωνοϊού αλλάζει ριζικά τον κόσμο της εργασίας, επιταχύνοντας τους ρυθμούς επιβολής της τηλεργασίας. Κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης της πανδημίας, η εργασία από το σπίτι αντιμετωπίστηκε από όλους ως μια πιο ασφαλής και βολική «λύση». Επιβλήθηκε, τόσο για την προστασία των εργαζομένων όσο και για την αναπλήρωση των συμβάσεων εργασίας που τέθηκαν σε αναστολή.

Προς τα πού οδεύει ο κόσμος της εργασίας;

Του Γιώργου Μουλκιώτη, 

Δικηγόρου, Βουλευτή Βοιωτίας του Κινήματος Αλλαγής

Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών, 29.11.2020

Η πανδημία του κορωνοϊού είναι ίσως η πιο σοβαρή κρίση δημόσιας υγείας που έχει βιώσει ο κόσμος τον τελευταίο αιώνα, η οποία έχει φέρει ανατροπές χωρίς προηγούμενο και στον κόσμο της εργασίας.