Η οικονομία της πλατφόρμας — Ώρα για αξιοπρεπή ψηφιακή εργασία

Μαρίλη Μέξη 

Σύμβουλος στον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (ILO) σε θέματα ψηφιακής εργασίας, Διευθύντρια Ερευνών στο Graduate Institute-Geneva και στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, και Ειδική Σύμβουλος της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας

Αναδημοσίευση από THE FUTURE OF WORK

Όσο η οικονομία της πλατφόρμας δεν εδράζεται στους κοινωνικούς κανόνες για αξιοπρεπή εργασία, ο κίνδυνος είναι η πρώτη να μετασχηματίσει την κοινωνία «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή της».

Όταν η οικονομία της πλατφόρμας ξεκίνησε πριν από μια δεκαετία, οι υποστηρικτές της ισχυρίζονταν ότι θα έφερνε επανάσταση στον κόσμο της εργασίας. Ωστόσο οι αισιόδοξες προσδοκίες αποδείχθηκαν μάλλον υπερβολικά ενθουσιώδεις, καθώς δεν έχουν προκύψει ακόμη θετικά αποτελέσματα. Αντίθετα, οι εταιρείες που βρίσκονται στον πυρήνα της δέχονται σφοδρή κριτική για τα ανεπαρκή μέτρα προστασίας της απασχόλησης (μη αξιοπρεπής εργασία), την αποκόμιση οφελών εις βάρος των συμβατικών επιχειρήσεων (αθέμιτος ανταγωνισμός) και την ανεπαρκή προστασία των καταναλωτών. Απαιτείται ευρύς επαναπροσδιορισμός, καθώς η πλάστιγγα έχει γείρει σε μεγάλο βαθμό υπέρ των πλατφορμών.

«Οι άνθρωποι επιλέγουν αυτήν τη μορφή εργασίας επειδή εκτιμούν περισσότερο την ελευθερία και την αυτονομία», υποστηρίζουν οι επιχειρήσεις των ψηφιακών πλατφορμών, αν και  υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι δεν αποτελούν και την επιτομή της ελευθερίας και της αυτονομίας. Η υπερβολική επιτήρηση μέσω ελέγχων με χρήση αλγορίθμων, σε συνδυασμό με τη μειωμένη διαπραγματευτική ισχύ, υπονομεύουν ουσιαστικά την ελευθερία που διατυμπανίζουν οι εταιρείες και αποζητούν οι εργαζόμενοι.

Απασχόληση και βιώσιμο υπόδειγμα ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς

Γιώργος Αργείτης

Καθηγητής, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ

και Επιστημονικός Διευθυντής του ΙΝΕ ΓΣΕΕ 

Αναδημοσίευση από THE FUTURE OF WORK

Οι επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 είναι σύνθετες και επεκτείνονται σε βασικά πεδία της οικονομίας και της κοινωνίας. Ωστόσο, σημαντικές ανατροπές λαμβάνουν χώρα στην αγορά εργασίας όπου πολλαπλασιάζονται οι εστίες αβεβαιότητας και επισφάλειας για τους εργαζομένους. Η αναστολή της δραστηριότητας κλάδων της οικονομίας έχει οδηγήσει σε δραματική απώλεια ωρών εργασίας. Οι απώλειες αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλό επίπεδο και το δ’ τρίμηνο του 2020, και πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι το ίδιο θα συμβεί και το α’ τρίμηνο του 2021.

Η αύξηση της ανεργίας, και κυρίως της μη συμμετοχής των εργαζομένων στην οικονομική δραστηριότητα, είναι ένα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό της τρέχουσας κρίσης στην απασχόληση και απαιτεί την προσοχή της πολιτικής. Οι εξελίξεις αυτές σε συνδυασμό με τις απώλειες εισοδήματος δημιουργούν ισχυρές πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα και μέσω αυτού στη λειτουργία της οικονομίας. Το β’ τρίμηνο του 2020 ο μέσος μηνιαίος μισθός μειώθηκε κατά περίπου 10% σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο του 2019 και το 72,9% των απασχολουμένων είχε αποδοχές λιγότερες των 1.000 ευρώ.

Ο αγώνας διεκδικήσεων των εργαζομένων αλλάζει εποχή

Γιώργος Μουλκιώτης 

Αναδημοσίευση από THE FUTURE OF WORK

Αν κάτι ανέδειξε το 2020, είναι η επιβεβαίωση ότι, σχετικά με τον  καθορισμό των οικονομικών συνθηκών, την εξασφάλιση της αξιοπρέπειας στην εργασία, την  διεκδίκηση της ασφάλειας και την εξάλειψη των διακρίσεων στην εργασία, λαμβάνονται μέτρα που πλήττουν καίρια τους εργαζόμενους και επιβάλλεται ένας ιδιότυπος χαρακτήρας εργασιακών σχέσεων. Με σημαντικό χαρακτηριστικό την κρατική επιδότηση για να μην αναλάβουν μονομερώς οι επιχειρήσεις το οικονομικό κόστος.

Υπενθυμίζεται ότι ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση του 2008, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έκαναν το μοιραίο λάθος να «επιτεθούν» στα διαπραγματευτικά συστήματα στο όνομα της λιτότητας. Βασίστηκαν σε μια προσέγγιση που θεωρούσε αποκλειστικά τους μισθούς ως παράγοντα κόστους και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις ως διαρθρωτικό εμπόδιο στην πτωτική ευελιξία των μισθών.

Η τυραννία της αξιοκρατίας

 

Από πού προκύπτει η πόλωση στη δημόσια ζωή και από που ξεκινάμε για να τη θεραπεύσουμε; Ο πολιτικός φιλόσοφος Μάικλ Σαντέλ προσφέρει μια απρόσμενη απάντηση: αυτοί που έχουν πετύχει πρέπει να κοιτάξουν τον καθρέφτη. Ο Σαντέλ εξερευνεί πώς η «αξιοκρατική αλαζονεία» οδηγεί πολλούς να πιστεύουν πως η επιτυχία τους είναι δικό τους κατόρθωμα και περιφρονούν αυτούς που δεν τα κατάφεραν, προκαλώντας δυσαρέσκεια και εντείνοντας το χάσμα μεταξύ «νικητών» και «χαμένων» στη νέα οικονομία.

 

Κλιματική δικαιοσύνη και ανισότητες

 

Χάρης Δούκας

αναδημοσίευση ΤΑ ΝΕΑ 5/3/2021

«Η ανθρώπινη ευημερία έρχεται με καταστροφικό κόστος για τα οικοσυστήματα»· «Ο κόσμος τίθεται σε ακραίο κίνδυνο από την αποτυχία των οικονομικών να λάβουν υπόψη τους την ταχεία εξάντληση του φυσικού πλούτου». Αυτές είναι μερικές από τις φράσεις της νέας έκθεσης του Πανεπιστημίου του Cambridge (“Dasgupta review”), που ενέκρινε το Υπουργείο Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου (στις 2/2/2021). Η Έκθεση τονίζει την ανάγκη μίας νέας αξιολόγησης της προόδου, αντί της μονοδιάστατης εστίασης στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ).

Δημοκρατία και Πολιτικές για την Πράσινη Ανάκαμψη

                                                                                                                 

                                                                                                                     Χάρης Δούκας:

Αν. Καθηγητής, Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

και Μηχανικών Υπολογιστών, ΕΜΠ

 

Η αναπτυξιακή κατεύθυνση σε παγκόσμιο επίπεδο είναι βαθιά συνδεδεμένη με τον ενεργειακό μετασχηματισμό και την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Ειδικότερα στην Ευρώπη, η «πράσινη μετάβαση» είναι ο βασικότερος άξονας των χρηματοδοτήσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης, προσεγγίζοντας το 40% του συνόλου των χρημάτων που θα δοθούν.

Μάλιστα, τα κράτη μέλη συμφώνησαν να μετατρέψουν την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σε Τράπεζα Κλίματος της Ένωσης, για να υποστηρίξουν στο μέγιστο βαθμό αυτή την προσπάθεια της πράσινης ανάκαμψης, με στόχο την ενεργοποίηση 1 τρις ευρώ την επόμενη δεκαετία.

Όμως, η πορεία της μετάβασης σε μία οικονομία μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου δε μπορεί να λογίζεται απλώς σαν ένας αγώνας ταχύτητας, για την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, όπως ανανεώσιμων, υδρογόνου, ηλεκτρικών οχημάτων κ.ά. Πρέπει να αποτελεί ένα διαρκή αγώνα σύνθεσης, μέσα από ανοιχτά συστήματα «συν-διαμόρφωσης».

"Πράσινη Ανάπτυξη" και "Πράσσειν άλογα"

 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΓΙΑΝΟΣ,

 Καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο London School of Economics

ΜΙΧΑΗΛ Γ. ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ,

 Καθηγητής Στρατηγικής στο London Business School

* Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα “Καθημερινή”  της 14ης Δεκεμβρίου 2020.

Είναι ευτύχημα για τη χώρα μας ότι, τουλάχιστον επί της αρχής, ο στόχος της «πράσινης» (ή βιώσιμης) ανάπτυξης έχει γίνει αποδεκτός, αποτελώντας πυλώνα τόσο της κυβερνητικής πολιτικής όσο και του ευρωπαϊκού προγράμματος ανάκαμψης, με αποδοχή και από την αντιπολίτευση. Ο στόχος αυτός καλύπτει μεγάλο εύρος δράσεων, από την τελεσφόρα μείωση της χρήσης υδρογονανθράκων και τη στροφή σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), τη βελτίωση των υποδομών και των μεταφορών, την ενεργειακή βελτίωση των υφιστάμενων κτιρίων και τη διαχείριση των αποβλήτων, μέχρι την κυκλική οικονομία, την έρευνα και την καινοτομία στον χώρο της αειφορίας. Μια σημαντική πτυχή, με δεδομένο το (υπό πίεση) φυσικό και πολιτιστικό μας περιβάλλον, τον κομβικό ρόλο του τουρισμού, αλλά και τη στόχευση για εγκατάσταση ψηφιακών νομάδων, συνταξιούχων και άλλων, από το εξωτερικό στη χώρα μας, είναι η προστασία του περιβάλλοντος.