Κοινωνική καινοτομία: Απαντήσεις από τους οργανωμένους πολίτες

Αναδημοσίευση από: https://www.citybranding.gr/

Marc Pradel

Δημοσιεύθηκε στο Barcelona metropolis

Την μετάφραση επιμελήθηκε η Μαρία Βασιλάκη

 

Marc Pradel*

Μπροστά στις  νεοφιλελεύθερες φωνές στη μετά  κρίση εποχή, που στοχεύουν να ενισχύσουν την ατομική ευθύνη, η κοινωνία των πολιτών οργανώθηκε για να δώσει μια συλλογική απάντηση στις συνέπειες της κρίσης. Η κοινωνική καινοτομία που έχει προκύψει σε πολλές πόλεις, συνεπάγεται μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στην παροχή ιδεών και πρωτοβουλιών για νέες κοινωνικές ανάγκες, στις οποίες τόσο το κράτος όσο και η αγορά έχουν σταματήσει να δίνουν προτεραιότητα.

Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2007 και οι πολιτικές λιτότητας που εφαρμόστηκαν στη συνέχεια έχουν επιφέρει δραματικές επιπτώσεις στις πόλεις και έχουν προκαλέσει την ανάγκη για νέες λύσεις στις αναδυόμενες κοινωνικές προκλήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, οι συζητήσεις για την κοινωνική καινοτομία έχουν ευδοκιμήσει στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη του κόσμου, προσελκύοντας την προσοχή της Δημόσιας Διοίκησης και μιας μερίδας του ιδιωτικού τομέα. Το άρθρο αυτό αναδεικνύει την ικανότητα των πολιτών για καινοτομία, οι οποίοι οργανώνονται ως κοινωνία πολιτών ή ως μέλη κοινωνικών κινημάτων στις πόλεις γενικότερα και ειδικότερα στις ισπανικές πόλεις. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ο κεντρικός ρόλος των Τοπικών Θεσμών, καθώς αυτοί είναι που καθιερώνουν δημιουργικούς δεσμούς με αυτούς τους πολίτες και αντιστρόφως.

«Κυβερνησιμότητα» και Δημοκρατία

 Tου Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Η εισαγωγή της απλής αναλογικής στην Αυτοδιοίκηση και η συνακόλουθη εκλογή Συμβουλίων στα οποία ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης δεν διαθέτει την πλειοψηφία  έφερε στο προσκήνιο την έννοια της «κυβερνησιμότητας», δηλαδή της δυνατότητας των ΟΤΑ να κυβερνηθούν. Η κυβερνησιμότητα προβλήθηκε ως «νομιμοποιημένο» αντίβαρο απέναντι στην «απονομιμοποιημένη» απλή αναλογική. Η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση της νέας Κυβέρνησης υπέρ της «κυβερνησιμότητας» των ΟΤΑ πέρασε ως ρεβάνς στην απλή αναλογική, ως πολιτικό απωθημένο. Στην μάχη των «απωθημένων» εξαρχής τάχθηκε κατά της απλής αναλογικής και ευλόγως υπέρ της «κυβερνησιμότητας» η ΚΕΔΕ και η ΕΝΠΕ.

Σε αυτή την διελκυστίνδα προφανώς ο κυρίαρχος συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων στο κεντρικό και τοπικό κράτος ίσως δεν επέτρεπε διαφορετική προσέγγιση.

Η προηγούμενη κυβέρνηση «έκαψε» την ορθή επιλογή της για την εισαγωγή της απλής αναλογικής με την ιδεοληπτική άρνησή της στη προσαρμογή του συστήματος διακυβέρνησης στα νέα δεδομένα που αναπόφευκτα θα πρόκυπταν στην σύνθεση των Συμβουλίων και εξαιτίας της ορθής επίσης επιλογής να εκλέγονται άμεσα ο Δήμαρχος και ο Περιφερειάρχης. Δεν πρέπει όμως να παραβλέπουμε ότι οι πρόνοιες του ν.4555/2018 επέτρεπαν την πλειοψηφία του Δημάρχου ή Περιφερειάρχη στις Επιτροπές. Συνεπώς η δυσαρμονία δεν θα είχε την έκταση που υπερβάλλοντας ισχυρίζονται οι μαχητές της «κυβερνησιμότητας».

Εν τούτοις, εκτός από τις κρίσιμες αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης, αλλαγές που έτσι και αλλιώς είναι αναγκαίες, ανεξαρτήτως του εκλογικού συστήματος, ο νομοθέτης του Κλεισθένη 1 όφειλε να προνοήσει για την διαμόρφωση συνθηκών ομαλής διακυβέρνησης  αφήνοντας στην άκρη τις ιδεοληψίες περί ανόθευτης και άδολης αναλογικής η οποία έτσι και αλλιώς δεν μπορεί να εφαρμόζεται σε πολιτικοδιοικητικούς θεσμούς παρά μόνο στους συλλόγους και στα σωματεία.

Να σκεφθούμε αλλιώς για το περιβάλλον και την προστασία του

Δημήτρης Ι. Κατσούλης

Η πρόσφατη καταστροφική πυρκαγιά στην Εύβοια ήταν η ευκαιρία να  ξαναστηθεί το ίδιο σκηνικό του ανταγωνισμού των αρμοδίων και αναρμοδίων μπροστά στις φλόγες και πάνω στις στάχτες.  Είναι πάντως παραδεκτό ότι η συχνότητα και η ένταση των πυρκαγιών στον τόπο μας και ειδικότερα από το τραγικό Αύγουστο του 207 και μετά έχουν συσσωρεύσει στις τοπικές αρχές αλλά και στους κατοίκους αρκετή και πάντοτε χρήσιμη εμπειρία έτσι ώστε μόνο η ένταση των καιρικών φαινομένων αλλά και η ετοιμότητα και επάρκεια του συγκεντρωτικά διαχειριζόμενου κρατικού μηχανισμού μπορεί ίσως να προδώσει ή να μειώσει.

Αυτή την εμπειρία οφείλουν οι τοπικές αρχές και ιδίως η Αυτοδιοίκηση του νομού να την ενισχύουν, να την οργανώνουν και κυρίως να την αναβαθμίζουν. Η ιστορία έχει δείξει ότι μία πυρκαγιά ιδίως σε συνθήκες ισχυρών ανέμων πρέπει να αντιμετωπίζεται τις πρώτες στιγμές. Μετά όλα γίνονται δύσκολα. Γιαυτό είναι φρόνιμο να προνοεί κανείς κυρίως προς δύο κατευθύνσεις: Πρόληψη με υποδομές πρόσβασης και υδροδότησης και Οργάνωση του Εθελοντισμού όχι μόνο για την κατάσβεση αλλά κυρίως για την περιφρούρηση των δασών. Σχέδια εκκένωσης οικισμών πρέπει να υπάρχουν όχι μόνο στο συρτάρι του Δήμαρχου αλλά και στην γνώση των κατοίκων. Όλα αυτά οργανώνονται στον «ανύποπτο χρόνο» πριν από την αντιπυρική περίοδο.

Το κυριότερο όμως είναι άλλο.

Giovanni Allegretti – Συμμετοχικός προϋπολογισμός: Αποφάσεις των πολιτών στον ‘πυρήνα’ της εξουσίας

Στη βάση τους, οι Συμμετοχικοί Προϋπολογισμοί στρέφουν τις αποφάσεις για τον προϋπολογισμό στους πολίτες που δέχονται την επίδρασή τους, δημιουργώντας δημόσια πεδία όπου οι πολίτες μπορούν να συζητούν και να ιεραρχούν όλες τις προτεραιότητες της πόλης (σπάνιο) ή να επιλέγουν κάποιες νέες επενδύσεις που επιδρούν σε ένα (μεγαλύτερο ή μικρότερο) ποσοστό του δημοτικού προϋπολογισμού. Οι Συμμετοχικοί Προϋπολογισμοί, όμως, μπορούν να έχουν μέλλον μόνο εάν προχωρήσουν πέρα από έναν ‘μινιμαλιστικό’ τυπικό ορισμό και μπορέσουν να αντιμετωπίσουν μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προκλήσεις, λέει ο Giovani Allegretti. 

Ο λεγόμενος ‘Συμμετοχικός Προϋπολογισμός’ (PB), που αποτελεί αντικείμενο πειραμάτων σε περισσότερες από 80 πόλεις στην Ευρώπη (και πρόσφατα στον Καναδά) είναι μια από τις πιθανές απαντήσεις στην αυξανόμενη αίσθηση πολιτικής δυσαρέσκειας που έπληξε τις δυτικές δημοκρατίες από τις αρχές της δεκαετίας του’90, και που στα συμπτώματά της συγκαταλέγονται οι ολιγάριθμες προεκλογικές συγκεντρώσεις, οι πτωτικοί αριθμοί των κομματικών μελών και η αυξανόμενη αποξένωση μεταξύ πολιτικών και πολιτών.

Την ώρα που η επικράτηση μιας νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας είχε ως αποτέλεσμα μια μεγαλύτερη έμφαση στην ιδιωτικοποίηση, την κατάργηση των κανονισμών και τις δυνάμεις της αγοράς, ορισμένες τοπικές κυβερνήσεις (θεωρώντας καθήκον τους να αποτελούν προνομιακό χώρο για ‘πειραματισμό’ σε νέα μονοπάτια) προσπάθησαν να ανταποκριθούν στα αιτήματα των πολιτών, τις πιέσεις του ανταγωνισμού και την ανάγκη μιας γραφειοκρατικής μεταρρύθμισης, αυξάνοντας τη συμμετοχή των πολιτών στη διακυβέρνηση.

Μια απόπειρα ορισμού

Συζητώντας για τη δημιουργική βιομηχανία

https://www.citybranding.gr/

#Γιώργος Σάρλης, Πολιτιστικός διαχειριστής MSc

#Ανδρέας Τσιλίρας, Πολιτιστικός διαχειριστής MSc

Συνιδρυτές Mosaic ΚΟΙΝΣΕΠ

Η πολιτιστική και δημιουργική βιομηχανία δεν μπορεί πια να θεωρείται κάτι καινούριο στην Ελλάδα. Έχουν περάσει δεκατρία χρόνια από τότε που ο όρος πρωτοαναφέρθηκε σε επίσημο έγγραφο (άρθρο 4 του Ν. 3520/2006 «Κύρωση της Σύμβασης για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων»), το υπουργείο Πολιτισμού έχει από το 2016 την πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη του κλάδου*, ενώ αυτή την περίοδο υλοποιούνται ευρωπαϊκά, διακρατικά και άλλα έργα, καθώς και προγράμματα ΕΣΠΑ που απευθύνονται αποκλειστικά ή κατά μεγάλο μέρος στον συγκεκριμένο τομέα. Τότε γιατί ακόμα δυσκολευόμαστε να συζητήσουμε τον όρο και να μπούμε στην ουσία του;

Έχοντας αναλάβει (για λογαριασμό της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του Επιμελητηρίου Αχαΐας) μαζί με μια ευρεία ομάδα επιστημόνων, την πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη χαρτογράφησης και διάγνωσης αναγκών του κλάδου των δημιουργικών και πολιτιστικών βιομηχανιών στη Δυτική Ελλάδα, βρεθήκαμε από την αρχή μπροστά στην πρόκληση του πώς θα συνδιαλλαγούμε με μια υπαρκτή μεν κοινότητα, η οποία όμως ακόμα δεν έχει τη γνώση και την αίσθηση ότι ανήκει εκεί.

Ο τυπικός και κοινά αποδεκτός σε Ελλάδα και Ευρώπη ορισμός δεν επιτρέπει παρερμηνείες για το ποιοι εντάσσονται σε αυτή την, ευρεία αλλά συγκεκριμένη και πολύτιμη για την ευρωπαϊκή οικονομία, κατηγορία. Αφορά «όλες τις επιχειρήσεις παραγωγής εμπορεύσιμων αγαθών υψηλού αισθητικού ή συμβολικού χαρακτήρα που η χρήση τους αποσκοπεί στον ερεθισμό των βιωματικών αντιδράσεων του καταναλωτή. Το τελικό αγαθό ή υπηρεσία αποτελεί προϊόν πνευματικής ιδιοκτησίας και υπάγεται στη νομοθεσία περί προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων»*.

Επαναπροσδιορίστε την έξυπνη πόλη

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο Barcelona Metropolis.

Την μετάφραση επιμελήθηκε η Μαρία Βασιλάκη.

   https://www.citybranding.gr/

Η υποδομή της πόλης προσφέρει σημαντικές νέες ευκαιρίες κέρδους και εξουσίας, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα επιθυμητές για ιδιωτικές πλατφόρμες όπως το Google, το Uber και το Baidu. Το τελικό αποτέλεσμα της ανάπτυξης των επιχειρηματικών μοντέλων που βασίζονται στην εξαγωγή δεδομένων είναι ένας αστικός χώρος που σχεδιάστηκε από και για τα δεδομένα και τα κέρδη των σημερινών μονοπωλίων πλατφόρμας. Η Βαρκελώνη, με το project DECODE, κάνει εντυπωσιακές προσπάθειες για να επανεξετάσει την έξυπνη πόλη από την πλευρά των πολιτών.

Το 2007 συνέβη ένα σημαντικό γεγονός: για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, περισσότερο από το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε σε αστικό χώρο. [1] Οι πόλεις έχουν γίνει το πρωταρχικό περιβάλλον της ανθρώπινης ύπαρξης, καθώς η μετανάστευση από αγροτικές περιοχές σε αστικές, έχει κερδίσει δυναμική σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτή η τάση συνοδεύεται από την άφιξη ενός νέου και ολοένα πιο κυρίαρχου επιχειρηματικού μοντέλου: την πλατφόρμα. Ενώ η πρώτη δεκαετία της νέας χιλιετίας ήταν γεμάτη ελπίδες γύρω από τις ευκαιρίες που προσφέρει το Web 2.0 και η νέα σχέση του με τους χρήστες, τα επόμενα χρόνια το όνειρο ενός ανοιχτού διαδικτύου περιορίζεται όλο και περισσότερο στις ιδιωτικοποιημένες πλατφόρμες.

Δημοκρατία ή Facebook ;

Γράφειο ο Παύλος Τσίμας 

  αναδημοσίευση από:www.huffingtonpost.gr    05/03/2019

«Πριν από την εποχή του digital και του video, κάποιον σαν τον Ντόναλντ Τραμπ θα ήταν αδύνατον να τον φανταστούμε καν». Ο Ρόμπερτ Κάπλαν, ο διάσημος αμερικανός συγγραφέας, απαντούσε στο Oικονομικό Φόρουμ των Δελφών σε μια ερώτηση για την σχέση ανάμεσα στο νέο, ψηφιακό τοπίο ενημέρωσης και επικοινωνίας των ανθρώπων και στην κρίση της φιλελεύθερης δημοκρατίας στον κόσμο.

Στους Δελφούς, όπως και σε κάθε ανάλογη συνάντηση οπουδήποτε αυτόν τον καιρό, δύο είναι τα ερωτήματα που κυριάρχησαν στις συζητήσεις:

– Κινδυνεύει στ’ αλήθεια η Ευρώπη (και η δημοκρατία) από την άνοδο του αντι-ευρωπαϊκού εθνικισμού και του προστατευτισμού;

– Και είναι η εκρηξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδεδεμένη με την άνοδο του αυταρχικού λαϊκισμού;

Στην πραγματικότητα, είχε πει σ ένα άλλο φόρουμ ο πολύς Φράνσις Φουκουγιάμα, τα δύο ερωτήματα συνδέονται στενά μεταξύ τους. Γιατί μόνον η Ευρώπη έχει την θεσμική δύναμη και την δυνατότητα να θέσει το facebook και τις άλλες μεγάλες πλατφόρμες υπό δημοκρατικό έλεγχο. Αν η Ευρώπη αδυνατίσει τόσο, ώστε να μην μπορεί (η να μην θέλει) να το κάνει, δεν υπάρχει κανείς άλλος να το κάνει στην θέση της.

Είναι ενδεικτικό: Ο Φουκουγιάμα διευθύνει στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Στάνφορντ ένα πρόγραμμα με τίτλο «Δημοκρατία και Ιντερνετ».